|
Sinop Şehri
Sinop Şehri, Anadolu 'nun kuzey
yönde uç noktası olan İnce Burun 'a doğu yönde bağlanan Boztepe Burnu
berzahında bir kale-şehir olarak kurulmuş ve tarih boyunca doğu yönde
gelişmiştir. Tarih boyunca kale dışına pek taşmayan şehir bir liman kenti
özelliği taşır. Berzahın kuzey doğusundaki dış liman fırtınalara açık olduğu
ve denizcilik bakımından kullanışlı sayılmadığı halde, Antikçağ 'da daha çok
bu limanın kullanıldığı bilinir. Zamanla kum dolan ve kullanılamaz hale
gelen bu limanı berzanın güney-doğusundaki iç limana aynı dönemde bir kanal
bağlardı. Bu kanal, Selçuklular döneminde kapatılmıştır.
Yarımadanın güney yönündeki içliman ise rüzgarlara kapalı konumuyla ve sakin
deniziyle güney Karadeniz 'in en önemli limanıydı. Bu özellikleri yüzünden
"Akdeniz" ismini almıştır. Tarih boyunca işlek bir liman yaşantısı ve
tersane faaliyeti bu limanda gerçekleşmiştir. XIX. Yüzyıla kadar tamamen
ayakta duran surlardan ise günümüze büyük bir kısmı kalmıştır ve
yıkıntılarından rekonstrüksiyonu yapılabilir. Şehrin gelişimi sürekli olarak
doğu yönde, Boztepe Burnuna doğru olurken, kuzeydeki Akliman ve Anadolu
yönünde bir kaç azınlık yerleşmesinden başka bir yerleşim olmamıştır.
Doğudaki yarımada ise gittikçe sarplaşmakta, Hıdırlık tepesinde 187 metre
yüksekliğe ulaşmakta ve nihayet deniz yönünde dik yarlar ile
kuşatılmaktadır. Bu durumda şehrin deniz yönünden ve berzahtan zaptedilmesi
imkansız olmaktadır.
Antik çağdan beri parlak ve yoğun bir ticari ve kültürel yaşantıya sahip
olan Sinop, bu niteliğini Bizans, Selçuklu, Candaroğlu ve Osmanlı
yönetimlerinde de sürdürmüş, ayrıca kale ve tersanesi ile bölgenin en önemli
askeri üslerinden biri olmuştur. Bu durumunu Sinop Baskını 'ndan sonra
kaybetmeye başlayan kent, sur dışına güneydoğu yönde azınlık yerleşmeleri
ile batıya doğru ise yönetim ve eğitim gibi kamu hizmetleri yerleşmesiyle
çıkmıştır. Ulaşım şebekesi olarak Antikçağ 'dan beri geometrik yapısını
koruyan Sinop 'un ulaşım omurgasını, Boyabat yolu ile bu yolun şehir
içindeki devamı olan Sakarya, Cumhuriyet ve Fatih caddeleri oluşturur. Bu
eksendeki en önemli dikey bağlantı, Valilik ve Belediye önünden geçen Gazi
Caddesidir.
Şehir yerleşiminde, Yeni Mahalle yüksek gelirli memurların, Camikebir
Mahallesi zengin tüccar, serbest meslek sahibi ve esnaf ailelerinin,
Gelincik Mahallesi ise taşradan yeni gelmiş olanların yerleştikleri
alanlardır. Batıda Gelincik, Kuzeydoğuda İncedayı ve Kefevi, doğuda Ada
Mahalleri düşük gelirli grupların yerleşim yerleridir.
     |