|
Sinop
Sinop, Karadeniz kıyı şeridinin kuzeye doğru sivrilerek uzanmış bulunan
Boztepe yarımadası üzerinde kurulmuştur. Batı ve Doğu Karadeniz Bölgeleri
arasında bir geçiş bölgesinde yer alan il toprakları 41, 2-43, 5 paralelleri
ve 34, 5-35, 5 meridyenleri arasında bulunmaktadır.
Sinop 5.862 Km2”lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının % 8”ini kaplar. İl
doğudan Samsun”un Alaçam, güneyden Samsun”un Vezirköprü, Çorum”un Osmancık,
Kargı, Kastamonu”nun Taşköprü, batıdan Kastamonu”nun Taşköprü ve Çatalzeytin
ilçeleriyle çevrilidir. 475 Km. uzunluğundaki sınırlarının 300 Km.si kara,
175 km.si denizdir.
İl olarak 8 ilçesi (Merkez ilçe hariç), 2 beldesi, 11 belediyesi ve 465 köyü
bulunmaktadır.
İlin nüfusu 2000 sayımına göre 225.574 olup, aynı sayıma göre İl Merkezinin
nüfusu 30.502”dir. İlçeleri, Merkez, Ayancık, Boyabat, Dikmen, Durağan,
Erfelek, Gerze, Saraydüzü, Türkeli”dir.
Şehrin kuzeybatısında Akliman, güneydoğusunda bulunan Hamsilos koyu, eski
devirlerin barınak yerlerindendir.
İl”deki yeryüzü şekillerinin ağırlık bölümü (%74,3) oluşturan dağların
yükseltileri pek fazla değildir. Sinop genel olarak engebelidir. Karadeniz
kıyılarından iç kısımlara doğru görülür derecede yükselme vardır. Yüksek
dağlar, daha çok doğuda ve kuzeybatıdadır. İl”in doğu tarafını Kuzey Anadolu
dağlarının kolları çevreler. Bu dağlar, Karadeniz kıyısına paralel
uzanırlar. Bölgedeki dağlar sık, dik ve sert değildir. En yüksek dağın 2000
m.yi aştığı görülmez.
AYANCIK”ta: Çangal Dağı 1.065 m., Zindan Dağı 1.750 m .dir.
DİKMEN”de: Göktepe Dağı 1.200m .
GERZE”de : Elma ve Köse Dağları 900 m.dir. Dıranaz 1.345 m. dir.
BOYABAT”ta: Elekdağı 1.400 m .dir.Bu dağlar ormanlarla kaplıdır. Güneye
inildikçe, iç Anadolu”ya yaklaştıkça orman azalır.
Yaylalar
Sinop yakınlarında yayla yoktur. Boyabat ve Gerze ilçeleri yayla bakımından
oldukça zengindir. Durağan ve Boyabat”ta Mehmetli, Aluç, Marif, Gündüzlü,
Darıözü, Doğaçam, Yaylacık, Uzunöz, Sakızlı, Bayat, Yassıalan, Gökalan,
Buzluk yaylaları vardır. Gerze”de Altmışdört, Güdek oğlu, Avlağısökü,
Kuzfındık, Çam Altınyayla bulunmaktadır. Türkeli ilçesinde de Kurugöl
yaylası bulunmaktadır.Ovalar
Sinop ovalarıSinop”ta ovalar genellikle kıyı ya da ırmak ovalaridır. Daha
ziyade büyük düzlükler halindedir. En önemlisi Boyabat Ovasıdır. Bu ovayı
Gökırmak, Arım, Gazidere, Asarcık ovaları meydana getirir. Yüksek dağlar
arasında uzanan bu ovalar çok verimli ve sulaktır. Gavur ovası da denilen
Karasu Ovası ile Akliman yöresindeki Aksaz ve Sarıkum ovaları kıyı
ovalarıdır. Bu ovalar, yer yer bataklık durumundadır.Vadiler
Arap Yaylası - Çatak köyüSinop”ta Boyabat ve Durağan ilçeleri çevresinde yer
alan ve Kızılırmak’’sın kollarından olan Gökırmak Vadisi dışında büyük vadi
yoktur. Bununla birlikte küçük akar sularca açılmış çok sayıda küçük vadi
vardır. Bunlar il topraklarını engebeli hale getirmiş oluşumlardır. Gökırmak
Vadisinden başka Ayancık Vadisi, Kabusu Vadisi, Kanlıdere Vadisi
sayılabilir.Akarsular
Sinop Akarsuları
Sinop, yağışlı bir bölge olduğundan her tarafta çay ve derelere rastlanır.
Bu akarsular, yağmur ve kar sularıyla beslenir. Sular yağmur mevsiminde
çoğalır, dereler kabarır. Yaz aylarında azalır ya da kurur.
Çay ve nehirler ulaşıma elverişli değildir. Yatakları taşlı, akışları
hızlıdır. Sulamada ve orman ürünlerinin taşınmasında yararlanılır. Hepsi
Karadeniz”e dökülür.
Başlıcaları şunlardır:
Gökırmak: Kastamonu”dan çıkar. Daday”da Ballıdağ eteklerinden inen sular,
Daday Çayı”nı oluşturur. Bu çay Taşköprü”nün Gölveren kesiminde
Kastamonu”nun içinden geçen bir suyla birleşerek Gökırmak adını alır.
Gökırmak Boyabat Ovası”nı sular ve doğuda Kızılırmak”a karışır.
Kızılırmak: İlin güneydoğu sınırlarını çizer. Yurdumuzun en uzun nehri olan
Kızılırmak, büyük kollarından Gökırmak”ı Sinop”tan alır.
Tepeçay: Sinop”un Türkeli ilçesi ile Kastamonu”nun Çatalzeytin ilçesi
arasında sınır oluşturur. Denize döküldüğü yerde hayli genişler.
Ayardın Deresi: 1.000 m yükseltide Çatakgeriş Köyü yakınlarından doğar.
Türkeli ilçe merkezinin hemen doğusundan denize dökülür. Uzunluğu 240 km.
kadardır.
Ayancık Çayı: Küre Dağları”ndan kaynaklanan çok sayıda küçük derenin
birleşmesinden oluşmuştur. Uzunluğu 90 km. kadardır, ilçe merkezinden
denize dökülür.
Karasu Çayı: Küre Dağları”nda, Gündüzlü Ormanları”ndan doğar. Uzunluğu 80
km.dir. Sinop”un 8 km. batısından denize dökülür.
Çakıroğlu Çayı: Dıranaz Dağları”ndan doğar. Gerze-Sinop arasında Çakıroğlu
yöresinde denize dökülür. Denize döküldüğü yerde küçük bir delta oluşturur.
Kanlı Çay: Uzunöz Dağları”nın eteklerinden doğar. Çok sayıda küçük kolu
vardır. Çayağzı denilen yerde denize dökülür.
Sarıkum gölü
Sinop”ta çok sayıda doğal göl vardır. Bunların tamamı çeşitli jeolojik
zamanlarda oluşmuştur. Başlıcaları şunlardır:
Sarıkum Gölü: Sinop yarımadasının batısında yer alan Sarıkum Gölü, il
merkezine 21 km. uzaklıktadır. Gölün uzunluğu 2 Km., genişliği 750 m. ve
alanı 400 hektardır. Deniz düzeyinde olan gölün sulari kışın çoğalır, yazın
azalır. Küçük akarsularla beslenen gölün fazla suları denize dökülmektedir.
Aksaz Gölü: Karagöl”ün kuzeydoğusunda yer alan Aksaz Gölü, denizle hemen
hemen aynı düzeydedir. Yılın büyük bir bölümünde saz ve kamışlarla kaplı
olan gölün yüzölçümü 200 hektardır. Yağışlı dönemlerde ise gölün suları
denize ulaşır.
Karagöl: Akliman”a yakın bir bölgede Aksaz ve Sankum Gölleri yakınında yer
alan, deniz düzeyindedir. Yüzölçümü 80 hektar dolayındadır. Denize uzaklığı
40-50 m. kadar olan gölün suları kışın artar, yazın ise göl kurur.
Sülük Gölü: Sinop yarımadasının üzerindedir. Yükseltisi 210 m. dolayında
olan Sülük Gölü, eski bir yanardağ krateridir. Derinliği 1-2 m.dir Yaz
mevsiminde kurur.
Akgöl: Ayancık İlçesi”nin güneyinde Ayancık Boyabat yolunun 31. Km.de, 4 Km.
içeride yer alan Akgöl, çevresinde sık çanı ormanlarının oluşturduğu çangal
ve Akgöl ormanlan içinde bulunmaktadır.
Bitki Örtüsü
Sinop yöresi, Karadeniz ikliminin bir özelliği olarak her zaman yağış
aldığından orman ve bitki örtüsüyle kaplıdır. Ormanlar hem zengin hem de
çeşitlidir. Çam, köknar, meşe, gürgen, kayın, dişbudak, karaağaç ve kavak
başlıca türlerdir. Ağaç denizi olarak nitelendirilen Çangal Ormanları,
Ayancık, Türkeli ve Boyabat yörelerini kaplar. Dıranaz, Göktepe, Soğuksu ve
Elekdağı Ormanları da hem önemli doğal güzellikleri oluşturur, hem de
ekonomik yönden büyük değer taşır.
Ormanların altında yaban menekşesi, çuha çiçeği, mayıs karanfili, küçük
kırlangıç otu, ciğer otu gibi bitkilere de rastlanır.
Sinop yöresindeki bitki örtüsü, çok çeşitli ağaç türlerinden oluşmuştur.
Kıyı şeridinde Akdeniz bitkileri de görülür. Meşe, defne, karaağaç, çınar,
fındık, kızılcık, kayın, gürgen, karaçam ve sarıçamdan oluşan bu bitki
örtüsü, yükseltinin 1.800 m.ye ulaştığı kesime kadar yayılır.
İlin güneyine doğru gidildikçe iklim kuraklaşmaya başlar. Bu kesimde
kuzeydeki gür bitki örtüsünün yerini bozkır bitkileri alır.
İklim Verileri
Sinop, Doğu ve Batı Karadeniz iklim özelliklerinin içiçe geçtiği bir
yöredir, ilde mevsimler arası sıcaklık farkları pek büyük değildir, ilin
kuzey kesiminde Karadeniz iklim tipi görülür, güney kesimlerinde ise
Karadeniz ikliminin etkisi giderek azalır. Burada yağışlar azalır, sıcaklık
düşer ve bozkır ikliminin etkileri görülür.
Sıcaklık
Sinop İl Merkezinde yıllık sıcaklık ortalaması 14 derece, en yüksek sıcaklık
29.4 derece, en düşük sıcaklık -2 derecedir. Yıllık nispi nem ortalaması %
78”dir.
Sinop”ta Gezilecek Yerler
SİNOP KALESİ
M.Ö. 7. y.y. da şehri korumak amacıyla yarımadanın üzerine kurulmuştur.
Roma, Bizans ve Selçuklular döneminde onarılarak kullanılmıştır. Günümüzde
hâlâ özelliğini koruyan kalenin 2050 m. uzunluğu, 25 m. yüksekliği, 3 m.
genişliği olup, iki ana giriş kapısı bulunmaktadır. Kale duvarı şehri
çevrelemektedir.
SİNOP CEZAEVİ
Tersane alanında iç kalenin ortasında etrafı yüksek kale bedenleriyle
çevrili alandır. Bu özelliğinden dolayı mahkumların kaçışını imkansız
kılmıştır. Cezaevi Osmanlılar döneminde 1877 yılında kullanılmaya
başlanmıştır.
PAŞA TABYASI
Yarım adanın güney doğusunda 19. y.y. da Osmanlı Rus savaşları sırasında
denizden gelen tehlikeleri önlemek amacıyla yapılmıştır. Yarım ay
şeklindedir. 11 top yatağı bulunan cephanelik ve mahzenlerden oluşmaktadır.
SİNOP MÜZESİ
Şehir merkezinde bulunmaktadır. Sinop kazılarında ve çevresinde bulunan
eserler sergilenmektedir. Müze bünyesinde Prehistorik, Helenistik, Roma,
Bizans, Etnoğrafik eserler ile, Sinop çevresinden toplanmış ikonalar
bulunmaktadır.
İKONALAR
Sinop Müzesi”nde teşhir edilen eserler arasında ayrı bir yeri ve önemi
bulunan, sanat tarihi bakımından seçkin bir örnek teşkil eden ikona
koleksiyonudur. Koleksiyonda yer alan ikonalar; İkona Aziz Minas, Melek
Mihail, İkona İsa, İkona Meleklerin Düşmanlarla Savaşı, İkona İsa ve Meryem,
İkona Büyük Ruh, İsa ve Azizler yer almaktadır.
AKLİMAN
Şehre 9 km. uzaklıktadır. Kilometrelerce uzanan ince beyaz kumu, ormanla
denizin adeta kucaklaştığı orman içi piknik ve mesire yerleriyle ünlüdür.
Kumsal boyunca plajlar, kamp-çadır yerleriyle moteller bulunmaktadır.
HAMSİLOS
Akliman piknik alanına 1 km. uzaklıktadır. Denizin kara içine bir ırmak gibi
girdiği, çevresi çam ağaçlarıyla kaplı, güzelliğine doyum olmayan Hamsilos
Fiyordu, Türkiye”nin tek fiyordudur.
ERFELEK TATLICA ŞELALELERİ
İl merkezine 42 km. uzaklıkta, Erfelek ilçesi Tatlıca köyü sınırları
içerisindedir. Aynı vadi içinde ardarda sıralanmış 28 irili ufaklı şelaladen
oluşmuştur. Bu özelliği ile dünyada benzeri yoktur. Dar ve 2 km. uzunlukta
bir vadi içinde, şelaleler kenarında, kayın ormanları içinde yapılacak iki
saatlik yürüyüş oldukça zevkli ve heyecanlıdır. Doğal sit alanı olan bölgede
trekking, piknik, gezi ve av turizmi olanakları sağlanmaktadır. Bölgede yeme
içme, haberleşme ve kamp çalışmaları ile ilgili iyileştirme çalışmaları
devam etmektedir.
İNALTI MAĞARASI VE AKGÖL
Her ikisi de Ayancık ilçesi sınırları içerisindedir. İnaltı mağarası köknar
ormanlarının ortasında 1070 m. yükseklikteki bir yaylada yer almaktadır.
Ayancık ilçesinden 50 km. ve İnaltı köyü yakınlarındaki Akgöl”den 6 km.
uzaklıktadır. Mağaranın gerçek derinliği bugüne kadar ortaya
çıkarılamamıştır. Bugüne kadar sadece 2200 m. derinliğe kadar olan bölge
keşfedilebilmiştir. Ortalama 15 m. yüksekliğe ve 12 m. genişliğe sahiptir.
Muhteşem sarkıtları ve dikitleri hala oluşma safhasında bulunmaktadır.
İnaltı mağarası jeolojik olarak kireçtaşı katmanlarında oluşmuştur. İnaltı
mağarasına giderken yolda muhteşem ormanların ve derin vadilerin
güzelliğinin tadını çıkarabilirsiniz.
Ayancık ilçesinin güneyinde bulunan Akgöl, Ayancık-Boyabat karayolunun 31.
km’’sinden 4 km. kadar içeride yer almaktadır. Çam ormanları ve Çangal
ormanı ile çevrilidir. Elektrik üretimi için 1926”da inşa edilen bu baraj
gölünün çevresinde çok güzel piknik yerleri bulunmaktadır.
KARAKUM YÖRESİ
Kente 2 km. uzaklıktadır. Sinop yarım adasını çevreleyen yol üzerindedir.
Mevcut plajları harika simsiyah kuma sahiptir. Kamu ve özel kişilere ait
oteller, tatil köyü, kafe, restoran, bungalov tipi evler, kamp, çadır
yerleri bulunmaktadır. Sinop halkının yürüyüş parkurudur.
BAHÇELER MEVKİİ
Şehrin girişinde iç limana bakan kısımda ağaçlarla kaplı kumsalı ve plajı
bulunan mesire, piknik, kamp ve çadır alanıdır. Yanında kamu kuruluşlarının
sosyal tesisleri bulunmaktadır.
MOBİL MEVKİİ
Gelincik mahallesinin devamıdır. Plajları, otel, motel ve restaurantlarıyla
güzel bir tatil yeridir.
|